مهاجران دانشجو
تا همین اواخر، ایرانیانی که مهاجرت را انتخاب می کردند، اکثراً فارغ التحصیلان دانشگاه، پزشکان و سایر متخصصان پزشکی بودند. با این حال، این روند شروع به رسیدن به سطوح پایین تر، از جمله دانش آموزان ایرانی و دبیرستانی کرده است. محققان پروژه ایران ۲۰۴۰ استنفورد تخمین زدند که حدود ۱۳۰۰۰۰ دانشجوی ایرانی الاصل در دانشگاه های خارج از کشور در اوایل سال ۲۰۲۰ ثبت نام کردند که یک رکورد تاریخی است. بر اساس گزارش مرکز نیلگام، یک آژانس مستقر در تهران که به ایرانیان متقاضی مهاجرت خدمات ارائه می دهد، بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ تقریباً ۵۰۰۰۰۰ مهاجر به طور دائم کشور را ترک کردند.
مهاجرت پزشکان و پرستاران
کارکنان بخش بهداشت و درمان ایرانی نیز مستعد مهاجرت بوده اند. در سال های اخیر سالانه حدود ۱۰۰۰ پرستار ایرانی با استفاده از کانال های استخدامی کشور را ترک کرده اند که کمبود پرستار داخلی را تشدید کرده است. این روند را می توان با شرایط سخت کارکنان بخش بهداشت و درمان در ایران توضیح داد. ساعات کاری پرستاران افزایش یافته است و بسیاری گزارش داده اند که حقوق آن ها کم است و در شغلشان مورد احترام و حمایت قرار نمی گیرند. این مهاجرت پزشکان و پرستاران بر سیستم بهداشت و درمان ایران فشار وارد کرده است.
تولید نفت در سال ۲۰۲۰ به پایین ترین حد خود رسید، ارز کاهش یافت و چالش های اقتصادی همچنان رو به افزایش بود. طی ده ماه اول شیوع ویروس کرونا، طبق گزارش ها، نزدیک به ۳۰۰۰ کارمند مراقبت های بهداشتی کشور را ترک کردند و تعداد پرستاران متقاضی مهاجرت سه برابر شد.
بر اساس داده های وزارت فرهنگ و آموزش عالی، تعداد استادان مؤسسات آموزش عالی ایران در سال ۱۳۶۱، ۴۴ درصد کمتر از سال ۱۳۵۹ بوده است. جنگ ایران و عراق زیرساخت های علمی و تحقیقاتی ایران را تخریب کرد و فرصت های پیشرفت را از دانش پژوهان سلب کرد.
مهاجرت می تواند ناشی از برداشت ایرانیان بسیار ماهر در مورد پتانسیل شغلی و درآمد خود باشد. به نقل از اتاق فکر Migration Policy Institute، اکثر ایرانیانی که در خارج از کشور تحصیل می کنند، پس از فارغ التحصیلی برنمی گردند، بلکه تخصص خود را در کشورهای محل اقامت خود به کار می گیرند. عوامل زیرساختی که متناسب با رشد سریع جمعیت توسعه نیافته و همچنین رشوه، فساد و سوء مدیریت که تأثیر منفی قابل توجهی بر کیفیت زندگی مردم داشته است بر این موضوع تاثیر می گذارند. در این میان، رقبای غربی مدت هاست که دانشمندان و دیگر کارشناسان را تشویق به ترک ایران کرده اند.
براساس این گزارش، در سال های اخیر، انزوای ایران از جهان بدتر شده است. اقتصاد ایران سه سال متوالی رکود اقتصادی را پشت سر گذاشته و این کشور با تحریم های بین المللی و سقوط آزاد ارز مواجه است. ثروت اقتصادی بدون شک در تصمیم گیری کارگران و دانشجویان فعلی و آینده در مورد مهاجرت مؤثر خواهد بود.